>
Dummies Guide to Google Blogger Beta


Translate to EnglishTranslate to GermanTranslate to ItalianTranslate to GreekTranslate to FrenchTranslate to PolishTranslate to RussianTranslate to SpannishTranslate to UkrainiaTranslate to BulgarianTranslate to DutchTranslate to FinnishTranslate to IndianTranslate to JapaneseTranslate to NorwegianTranslate to Portugese
 
ozgurcebilgiedin & programindir.forums8.com
 
  DRİVER İNDİR
  Link listesi
  ÜYE OL
  Ziyaretçi defteri
  BEDAVA PROGRAM SERİAL NUMARALARI
  POP-UP EDİTÖR
  HTML TANIMLARI
  PHP MySQL SORGU TÜRLERİ
  TABLET PC NEDİR
  CNC MAKİNALAR
  CNC NEDİR
  CNC PROGRAM YAZMA
  İLGİNÇ BİLGİLER
  TAZEBAMA.DLL
  WİNDOWS 7 SİSTEM KURTARMA RECOVERY DİSC
  OSMANLI İMPARATORLUĞU'NU YÖNETEN PADİŞAJLAR
  WİNDOWS XP ANLAMI NEDİR
  DÜNYA NÜFUSU
  BARKOD NEDİR? ÇALIŞMA ESASLARI
  GÖKYÜZÜ NEDEN MAVİDİR?
  BİLGİSAYAR KISA YOLLARI
  ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİ HESAPLAMA
  FİLM KAYNAKLARIVE FORMATLARI
  SİSTEM GERİ YÜKLEME NASIL YAPILIR
  BİLGİSAYARINIZI BAŞKA BİRİNİN YÖNETTİĞİNDENMİ KUŞKULANIYORSUNUZ?
  İNTERNET TERİMLERİ ve ANLAMALARI
  PRATİK BİLGİLER
  ÇEŞİTLİ PROGRAMLAR
  BİLGİSAYAR TEKNİK İP UÇLARI
  WİNDOWS XP NASIL FORMAT ATILIR RESİMLİ ANLATIM
  WİNDOWS VİSTA NASIL KURULUR
  WİNDOWS 7 FORMAT NASIL ATILIR
  WİNDOWS DOS KOMUTLARI
  C# KOMUT SATIRI DERLEYİCİ(CSC.EXE) VE PARAMETRELERİ
  KOMUT SATIRI NEDİR?
  REGEDİT KOMUTU İLE UZAK KULLANICILARA BAĞLANMAK
  ADMİNPAK.MSI
  MİCRASOFT ISA SERVER NEDİR NASIL KULLANILIR NASIL ÇALIŞIR
  UZAK MASA ÜSTÜ BAĞLANTISI NEDİR NASIL KURULUR?
  WİNDOWS 2003 SERVER KURULUMU NASIL YAPILIR
  WİNDOWS 2003 ACTİVE DİRECTORY KURULUMU
  WİNDOWS 2003 ACTİVE DİRECTORY KULLANICI VE GURUP HESAPLARI OLUŞTURMAK
  WİMDOWS XP'NİN ETKİ ALANINA KATILMASI(DOMAİNE)
  WİNDOWS 2003 XP ÜZERİNDE KOTA UYGULAMA
  WİNDOWS 2000 VE WİNDOWS XP HESAP YÖNETİMİ
  WİNDOWS XP SERVİSLERİ VE YAPTIKLARI İŞLEMLER
  WİNDOWS SERVİSLERİ NASIL ÇALIŞIR VE YÖNETİLİR
  ACTİVE DİRECTORY HİZMETİ VE AVANTAJLARI NELERDİR
  FTP NEDİR(FİLE TRANSFER PROTOCOL)NASIL YAPILIR
  DHCP NEDİR KISACA NASIL ÇALIŞIR
  GİZLİ TEHLİKE ROOTKİT NEDİR ROOTKİTLERLE NASIL MÜCADELE EDİCEZ
  İNTRANET NEDİR İNTRANET KULLANMANIN AVANTAJLARI
  KURUMSAL ANTİVİRÜS PROGRAMI SEÇERKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
  KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ FİRMALAR VE OFİSLERDE GÜVENLİK
  LİNUX NEDİR?
  MS-DOS(MİCRASOFT DİSK OPERATİON SİSTEM)NEDİR?
  NOVELL NETWARE NEDİR?(ESKİ NOVEL SİSTEMİ HAKKINDA TANITICI BİR YAZI)
  PROXY NEDİR NE İŞE YARA?
  SUNUCU NEDİR NEDEN SUNUCULAR VARDIR SUNUCU İŞLETİM SİSTEMLERİ NELERDİR
  TELNET NEDİR NE İŞE YARAR?
  UNİX NEDİR
  IPCONFİG KOMUTUNUN PARAMETRELERİ
  ÇEŞİTLİ ÜLKELERİN İLGİNÇ YANLARI
  TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI
  4857 SAYILI İŞ KANUNU
  DİSKLERDE VERİLERİN DEPOLANMA MANTIĞI VE VERİ KURTARMA
  GPS İLE KOORDİNAT BELİRLEME
  İSKİ-UKBS SABİT GNSS İSTASYONLARI
  GPRS NEDİR NASIL KOORDİNAT BULUNUR
  IP KAMERA NEDİR
  GTK NEDİR
  DOSYA UZANTILARI VE ANLAMLARI
  USB NEDİR
  ASCİİ KODLARI
  SİTEMAP
  KART MONTAJI
  İLK BİLGİSAYARLAR
  HTTP NEDİR
  C İLE C++ ARASINDAKİ FARKLAR
  DELPHİ İP UÇLARI
  WİRELESS NETWORK NEDİR
  PORT NEDİR
  BİLGİSAYARA VİRÜS NASIL BULAŞIR
  ÜYELİK FORMU
  HTML RENK KODLARI
  WEB SAYFASI
  MORS ALFABESİ
  BRAİLLE ALFABESİ NEDİR
  RAM NEDİR
  HARD DİSK (HDD) NEDİR
  MONİTÖR
  SES KARTI NEDİR
  İŞLEMCİ NEDİR
  HTML DERSİ2
  BİLGİSAYAR SORUNLARI
  EN ÇOK RASTLANINAN BİLGİSAYAR SORUNLARI
  PROBLEMLER VE ÇÖZÜMLERİ
  GÖREV YÖNETİCİSİNDE ÇALIŞAN ZARARLI DOSYALAR
  DRİVER
  SQL GÖRSEL DERSLER
  C#.NET HAKKINDA BİLGİ
  EXCEL İLE PROGRAM YAZMA
  CRACK NASIL YAPILIR
  Full Tek Link Program İndir
  Forum
© Copyright 2010|2014 ozgurcebilgiedin tüm hakları saklıdır.
UNİX NEDİR

Unix Nedir

 

1969 yılında Bell laboratuarlarında çalışan Ken Thompson ucuz ve kolay bir programlama ortamı geliştirmeyi düşündü.İlk başlarda PDP-7’ de çalışan Unix daha sonra PDP-11/40 ve /45’ özellikle PDP-11/70’ de kullanıldı. Bunlar yapılırken en ucuz şekilde herkese Unix lisansı verildi. Böylece Unix’ in pek çok üniversiteye girmesi sağlandı. AT&T sayesinde Amerika’ daki üniversitelerin €’ inden fazlasında Unix kullanıldı.

 

Unix ilk başta Assembly dili ile yazıldı. Daha sonra Thompson İşletim sistemini biraz daha yüksek bir dil ile yazmayı düşündü. Buna B dili dendi. Daha sonra bu dil üzerinde Dennis ve Ritchie çok çalıştılar ve 1973 yılında buna C dili dediler. 1980’ lerde mantar gibi bir çok Unix’ ler türedi. Ör: Cromix, Idris, Ultrix, Xenix, Version 7, BSD, vb. 1990’ lar da iki Unix sistemi baskın çıktı. (Berkeley Unix, System V Unix veya ondan türeyen Xenix, Vp/ix vb.)

 

Berkeley Unix
Geçen son 15 yılda University of California at Berkeley Unix gelişmesinin odak noktası idi. Bir çok üniversite ve organizasyona Unix dağıtan ana Unix dağıtıcısı idi. Unix’ e cshell, history, job control, vi editor, improved file handling ve communication programları eklendi. Çıkardıkları en Unix sürümü Unix 4.3 BSD (Berkley Standart Distribution)’ dir.


Unix System V

En büyük değişiklik 1983’ de AT&T’ nin iş ortakları için yazılım destekleyicisi oldu. Ve lisans ücretlerini ucuza sattı. 1986’ da AT&T Unix System V release 3.0’ ı duyurdu. Bunda network ortamındaki dosya paylaşımı ve Unix’ de geliştirilen yazılımların diğer Unix makinalarına taşınması kavramları geliştirildi.


1989 yılında OSF ve UI, X-WINDOWS standardını belirleyen X/OPEN isimli bir konsorsiyuma üye oldular. X-Windows, dil çevirici (language tranlator) gibi çalışır ve içinde grafik komutları da bulunur. Örneğin bir kare çizmek istendiğinde kare için detaylı komutlar yerine, genel amaçlı bir grafik komutu ile kare komutunu verilir. X-Windows bu komutu her bir terminal çeşidine göre açarak gerekli şekli ekrana çizer.

 

UNIX, Internet’ in gelişimiyle birlikte kendine haklı bir saygınlık kazanmıştır. Özellikle akademik alanda, geniş ağ sistemlerinde dosya sunucusu, veritabanı sunucu olarak güvenilir ve güvenli bir yapı içinde hizmet verebilir. UNIX kullanan firmalar çok çeşitlidir. Sun’ ın Solari’ si, IBM’ in AIX’ i, Hewlett Packard’ ın HP/UX’ i, Data General’ in DG/UX’ i yaygın bir şekilde kullanılan UNIX’ lere örnek oluşturmaktadır.

 

Unix Shell
Komut yorumlayıcısı (command interpreter) olarak çalışır. Birden fazla basit komutun birleştirilmesi ile bir programlama dili olarak kullanılabilir. Unix sistemlerde, Bourne Shell (sh) prompt’ u ise $ ve C Shell (Csh) prompt’ u ise %’ dir. Shell (komut yorumlayıcı), kullanıcıdan aldığı komutları gerekirse Utility programlarını kullanarak, çekirdek sayesinde donanıma aktarılıp yapılır.Unix işletim sistemi C programlama dilinde yazılmıştır. Unix çekirdeği 10 bin satirlik C programlarından , bin satırlık kısmı da assembler ile yazılmıştır. Unix üç ana bölümden oluşmaktadir. Bunlar; çekirdek(kernel), kabuk(shell) ve programlardır.


Çekirdek bilgisayara erişimi denetler, bilgisayarın belleğini denetler, dosya sisteminin bakımını yapar ve kullanıcılar arasında kaynaklarının bölüşümünü sağlar. Kabuk, kullanıcı ile işletim sistemini arasındaki bağlantıyı kurar. Komut yorumlayıcısı olarak da tanımlanabilir. Terminalden girilen komutları okur, yorumlar ve diğer programları çalıştırarak kütüklere erişebilecek veya çıktı sağlayabilecek biçime dönüştürür.

 

Unix işletim sisteminde üç tür dosya vardir. (sıradan dosyalar, dizinler, özel dosyalar) Sıradan dosyalar okunabilir ve yazılabilir. Dizin ilişkili dosya sayılarını içeren süper dosyalardır. Tüm dizinler kökün alt dizinleridir. Kök altında etc, bin, dev, lib, tmp gibi dizinler yanısıra kullanıcı tanımlı dizinler yer alabilir. Özel dosyalar fiziksel cihazlara karşılık gelip onları işletim sistemine tanıtır. Özel dosyalar /dev dizini içinde yer alır.

 

Sistem yöneticisi unix'in tüm kaynaklarına ulaşabilen kişidir. İzin vermediği kullanıcılar sisteme giremezler. Sistem açıldığında sistem yöneticisi root bağlantı ismiyle bağlanır. Doğru parolayı yazarsa ekranda , normal kullanıcı ise $ işareti görünür. Sistemden çıkmak için ctrl ve d tuşlarına basmak yada “exit “yazmak yeterlidir.

 

Dosya Yönetimi

Dosyaları okuma, yazma ve çalıştırma izinleri kullanıcı ve gruplara göre sınırlandırabiliriz. . Dosya sahibinin değiştirilmesi için “chown yeni sahibinin ismi dosya “ şeklinde komut yazmak gerekir. Bu yetki dosya sahibi veya root tarafından yapılabilmektedir. Grubun değiştirilmesi “chgrp yeni grup dosya” şeklinde, izin ifadesinin değiştirilmesi “chmod” şeklinde yapılmaktadır.

 

Dizin değiştirme dos da olduğu gibi “cd dizin adı” biçiminde tanımlanmaktadır. Bir üst dizine geçmek için “cd .. ”, kök dizine doğrudan ulaşmak için “ cd /” yazmak yeterli olacaktır. Üzerinde çalışılan dizinin belirlenmesi “pwd” komutuyla gerçekleşmektedir.
Dizin içindeki dosyaların listelenmesi “ls [seçenekler][dosya veya dizin adı]” şeklinde gerçekleşmektedir. Seçenekler:”-c” görüntü çok kolonlu ve dosya isimleri azalan sırada olacaktır.


“-R” dizin içindeki dosyaların yanısıra tüm alt dizinleri içerikleriyle listeler. ”-l” dosya hakkında ayrıntılı bilgi istendiğinde, ”-t” dosyaların değişime uğrama zamanlarına göre sıralanması için, ”-u” dosyaların en son erişim zamanlarına göre sıralanması için “-r” sıralamayı ters yönde yapmak için kullanılır.
Dizin yaratmak için “mkdir” komutu kullanılır. Dizinlerin silinmesi için “rmdir [dizin adı] komutu kullanılır. İki dizini karşılaştırmak için “dircmp [seçenek] dizin1 dizin 2” komutu kullanılır. ”-d” her iki dizinin sahip olduğu dosyaların karşılıklı olarak görüntülenmesini sağlar. ”-s” sadece farklı içeriğe sahip dosyaların isimlerini görüntülenmesi için seçenekleri kullanılır.


Kopyalama işlemi “cp dosya 1[dosya 2] dosya veya dizin “biçimindedir. Dosyayi ayni dizin içinde farkli bir adlada kopyaliyabiliriz. Dosyalarin taşinmasi işlemi “mv -f dosya1 dosya2 dosya veya dizin adi ]”şeklinde yapilmaktadir. Dosyalarin silinmesi işlemi “rm [seçenek] dosya “ şeklinde tanimlanmaktadir. ”-i” dosyalarin etkileşimli olarak tek tek silinmesi için , ”-r” bir dizini içindeki tüm dosyalarla birlikte silmek için seçeneklerinden biri kullanilabilir.

 

Dosya içeriğinin görüntülenmesi için “cat [seçenek] dosya “ komutu kullanılır. Seçenekler şunlardır:”-u” komut çıktısının bir ara belleğe alınmasını sağlar. ”-s” mevcut olmayan dosyalarla karşılaşıldığında kullanıcı uyarılmaz. İki dosyayı birleştirerek yeni bir dosya elde etmek için “cat dosya 1 dosya 2> dosya 3 “ komutu kullanılır. Dosya içeriğinin sayfalar halinde görüntülenmesi için “pg [seçenek] dosya “ komutu kullanılır. ”-numara “ her defasında görüntülenecek satırların sayısını gösterir. ”-c” herbir sayfa görüntülenmeden önce ekran temizlenir. ”-s” mesajların görüntülenmesi sağlanır. ”+satırno” belli bir satırdan sonrası görüntülenmek isteniyorsa kullanılır.

 

Dosyaların aranması için “find yol tanımı [seçenek]” şeklinde komut yazmak gerekir. Seçenekler şunlardır:”-name” aranılacak dosyanın ismi, ”-type x” dosyanın tipine göre(x yerine b, c, d, p, f gelebilir. b: blok dosya, c:karakter dosya, d: dizin, p: fifo dosyası, f: sıradan dosya), ”-user” belli kullanıcıya ait dosyalar, ”-group” belli gruba ait dosyalar, ”-atime n” n gün içinde erişilen dosyalar,“-ctime n” n gün içinde değiştirilen dosyalar, ”-mtime n” n gün içinde işlem gören dosyalar, ”-print” bulunan dosyaların ekranda görüntülenmesini sağlar.

 

Unix işletim sisteminde mevcut dosyanin tipinin belirlenmesi gerekebilir, dosyanin boş olup olmadigi, metin dosyasi ise türü veya dizin olup olmadigini belirlemek için “file” komutu kullanilir. File komutu kullanıldığında aşağıdaki tanımlar söz konusu olabilir. Ascii text:ascii dosya olduğunu belirtir. Dosyada noktalama işaretlerinin ’den daha azı boşluk veya yeni satır ile bitmektedir. English text:noktalama işaretlerinin den daha fazlası boşluk veya yeni satırla bitmektedir.

 

Directory:görüntülenen dosya dizindir. Empty:dosya boştur. Cannot open kuma izni olmayan bir dosya. Command text:kabuk dosyalarını içeren bir dosya. Data diğerlerinin dışında ki bilgi dosyaları. Dosyaların farklı biçimlere dönüştürülmesi gerektiğinde “dd [seçenek=değer] komutu kullanılır. Seçenekler şu şekilde tanimlanmaktadir:”if=dosya “ giriş dosyasi, ”of=dosya” çikiş dosyasi, ”ibs=n” giriş dosyasinin blok boyu, ”obs=n” çikiş dosyasinin blok boyu, ”skip=n” çikiş dosyasi yaratilirken giriş dosyasinin n blogunun atilmasini saglar, ”seek=n” kopyalama öncesinde çikiş dosyasinin başindan itibaren n blogu arar, ”conv=ascii” ebcdic dosyasini ascii dosyaya çevirir, ”conv=ebcdic” ascii dosyasini ebcdic dosyasina çevirir, ”conv=lcase” büyük harfleri küçük harflere dönüştürür , “conv=ucase” küçük harfleri büyük harflere dönüştürür.


Dosyaları belirli kolonlara sıralama yapmak için sort komutu kullanılır.

Bu komutun kullanımı “sort [seçenek][+pos1 [-pos2]] [-o çıktı dosyası] dosya 1” şeklinde kullanılır. seçenekler şu şekilde kullanılır “-c” belirlenen sıralama kurallarına uygun olup olmadığını denetler, ”-m” sıralı dosyaları birleştirmek amacıyla kullanılır. ”-n” bir aritmetik değere göre sıralama yapar. ”-r” sıralamayı ters yönde yapar. ”+pos1[-pos2] sıralamaya temel oluşturacak anahtar alanın başlangıç ve bitiş pozisyonlarını belirler. Bir dosya içinde birden fazla satır aynı içeriğe sahip olabilir. Alt alta tekrarlı satırların görüntülenmesi için “uniq” komutu kullanılır. ”uniq [seçenek] dosya” şeklinde kullanılır. Seçenekleri şu şekilde sıralıyabiliriz. ”-u” sadece dosya içinde tekrarlanmayan satırların görüntülenmesini sağlar.


“-d” sadece tekrar eden satırları elde etmek için kullanılır. ”-c” tekrarlı satırları tek bir satır halinde görüntelemek için kullanılır. Sıralı iki dosyadan aynı satırların bulunarak görüntülenmesi için “comn [seçenek]dosya1 dosya2, komutu yardımıyla bulunur. ”-l” sadece birinci dosyada yeralna satırları gözardı eder ve ikinci dosya satırlarını görüntüler, “-2” sadece ikinci dosyada bulunan satırları görüntülemez , ”-3” her iki dosyada yer alan satırların görüntülenmemesini sağlar.

 

Dosya sonundan belirli sayıda satırı seçerek görüntülemek “tail” komutuyla yapılmaktadır. Tail komutuyla kullanılan seçenekler şunlardır:”+sayı” dosyanın başından itibaren başlayarak görüntülenecek birim sayısı, ”-sayı” dosyanın sonundan itibaren başlayarak görüntülenecek birim,“l” satırlara göre seçme işlemi, ”b” bloklara göre seçme işlemi, ”c” karakter sayısına göre seçme işlemi yapmamızı sağlar.

Bir dosyayı belirlenen sayıda ayrı dosyalara bölmek amacıyla “split” komutu kullanılır. Bu komut “split [-n] dosya [isim] “ şeklinde tanımlanır. n belirtilmediği takdirde 1000 satırlık dosyalar ayırır.


Bir dosya içindeki satırların içerdiği alanları keserek belirli bir yere kopyalama olsıdır. bu amaçla “cut” komutu kullanılır. ”cut [seçenek] dosya “biçiminde tanımlanır. ”-cliste” karakter konumlarını belirler, ”-fliste” özel bir ayıraç ile ayrılan alanları tanımlamak amacıyla kullanılır. ”-dayıraç “ ayıraçları tanımlamak için tercih edilir, ”-s” -f seçeneğinin kullanıldığı durumlarda , ayıraca sahip olmayan satırların atlanmasını sağlar. Aynı dosyanın veya başka dosyalardan belirli satırları birleştirmek içim kullanılan komut şu şekilde “paste [seçenek] dosya 1 dosya2 “ tanımlanmaktadır. ”-d karakter” iki dosyanın karşılıklı , satırlarını araya belirlenen karakteri yerleştirmek suretiyle birleştirir. ”-s” dosya içindeki satırları yan yana birleştirir, ”-“ dosya ismi yerine kullanılarak , satırların ekrandan girilmesi sağlanır. İki sıralı dosyanın ilişkili kayıtlarını bir satır üzerinde birleştirmek amacıyla “join “komutu kullanılır. Bir dosyanın kaç satırdan veya kelimeden oluştuğunu öğrenmek için”wc [seçenek] dosya” biçiminde tanımlı komut kullanılır. ”-l” satırları saymak amacıyla kullanılır, ”-w” kelimeleri saymak amacıyla , ”-c” sadece karakterleri saymak amacıyla kullanılır.

 

Yazıcı Yönetimi

Unix işletim sisteminde dosyalar istendiginde yazicidan çikti alinabilir. Bu amaçla dosyalar ya dogrudan yaziciya yada bir sira dahilinde yazilmasini saglamak için spool denen olay gerçekleşir. Spool içine dahil edilen dosyalarin sirasi fifo (ilk giren ilk çikar) kuralina uygun olacaktir. Yazicidan dogrudan çikti alabilmek için “cat dosya > /dev/lp0” yazmak yeterlidir.

 

Basilabilir türdeki dosyalarin yaziciya gönderilmesi “lp” komutuyla gerçekleşmektedir. lp komutu kullanildiginda , yazdirilacak dosyanin bir kopyasinin oluşturulmasi isteniyorsa -c seçenegi kullanilir “-m” dosyaların yazıcıdan bastırılması ardından mesaj gönderilmesini sağlar. ”-n sayı” yazdırılacak dosyanın kopya sayısını belirtmek için bu seçenek kullanılmalıdır. Lp komutuyla yazdırılmak üzere spoola gönderilen basımistekleri gerektiğinde iptal edilebilir. ”cancel liste numarası yazıcılar” komutuyla bunu gerçekleştirebiliriz. Hangi listelerin spool’da bekletildiğini “ lpstat “ komutuyla öğrenebiliriz.


Bir yazıcıyı veya bir grup yazıcıyı devre dışı bırakmak için “disable” komutu kullanılır. Yazıcıları aktif hale getirmek içinse “enable yazıcı “ komutu uygulanmalıdır. İşlem Yönetimi İşlemlerin durumları hakkında bilgi edinmek için “ps” komutu kullanılır. Ps komutuyla beraber kullanılan seçenekler şunlardır. ”-e” tüm işlemlerle ilgili bilgileri , ”-d” grup liderleri hariç , tüm işlemler hakkında bilgileri, ”-a” grup liderleri ve terminallerle ilişkisi olanlar dışındaki tüm işlemleri, “-l” ayrıntılı listeyi görüntülemek için kullanılır. ps komutu kullanıldığında ekranda işlemlerin durumları kolonlar halinde görünür. Bu kolonlar uıd: işlem sahibinin kullanıcı numarası, pıd:işlem numarası, stime:işlemin başlama saati, prı:işlemin önceliğini, addr:işlemin bellekteki yeri mevcut değilse diskteki adresinin görüntülendiği kolondur, sz:işlemin bellekteki blok cinsinden boyutu,
tty:işlemi kontrol eden terminal, cmd:çaliştirilan komut şeklinde tanimlanir.

 


Çalışmakta olan bir işlemi kesmek üzere “kill” komutu kullanılır. Bu komut şu şekilde kullanılır. “kill [-sinyal] PID”. Öldürülecek işlemin pid numarasi ps komutuyla elde edilebilir. Kullanici sadece kendine ait işlemleri durdurabilir. digerlerini sistem yöneticisi durdurabilir.

 

Ofis Otomasyonu

Unix işletim sisteminde takvim, hatirlatma servisi, hesap makinesi, doküman hazirlama ve elektronik posta gibi ofis otomasyonuna yönelik bazi olanaklar bulunmaktadir. Sistem tarihinin ögrenilmesi için “date” komtunu kullanamk gerekir. Date komutu yanina eklenecek seçenekler ile Daha ayrıntılı biçimde öğrenebiliriz. ”+m” yılın kaçıncı ayı olduğunu, ”+j” yılın kaçıncı günü olduğunu, ”+d” ayın kaçıncı günü olduğunu, ”+H” saat gösterimi, ”+M” dakika gösterimi, ”+S” saniye gösterimi için kulanılır. Takvimi görüntülemek için “cal” komutu kullanılır.


Hatırlatma komutu “calendar” biçiminde tanımlanır. Bu komut kullanıcını kendi dizinindeki calendar adlı dosyayı okur. Bunun için öncelikle . profile dosyasına calendar komutu eklenir. (echo “calendar” >> . profile) şeklinde. Calendar dosyasi vi editörü ile yaratilabilir. Örnegin; 3/3 : 10:00pm matematik finali gibi. Hesap makineini kullanmak için “bc” komutu kullanılır.


Unix işletim sisteminin kullanicilarina sundugu bir başka özellik mesaj gönderebilmedir. Diger bir kullaniciya mesaj gönderme için “mail” veya “ mailx” komutlarini kullanabiliriz. ”mail [seçenekler] kullanici” biçiminde kullanilir. Mail komutuyla kullanilan seçenekler şunlardir. ”-e” mesajin ekranda görüntülenmesini saglar, ”-p” tüm mesajlar ekranda ard arda akip gider, ”-q” kesme işleminin yapilabilmesini saglar, ”-r” mesajin ilk gelen ilk çikar ilkesine göre görüntülenmesini saglar aksi takdirde son gelen mesajlar önce görüntülenir, ”-f dosya” mesajlarin belirtilen dosya içine kaydedilmesini saglar. Mesaji göndermek için “mail kullanici” yazinca alt satira geçer ve mesajin sonuna boş satira nokta yazana kadar bekler. Mail komutu ileuizak sistemlere mesaj gönderme olanagi da vardir. “mail [uzaktaki sistem-adi!] kullanici “ biçiminde tanimlanmaktadir.


Mailin okunması için sadece “mail” yazarak okuyabilir. Mail yazdıktan sonra enter tuşuna basılırsa mesajlar ardarda görüntülenir. ”d” yazılrsa gelen mesajı siler, ”p” gelen mesajın tekrar görüntülenmesini sağlar. * komutların özetini gösterir, ”s dosya” mesajın belirtilen dosya içine kaydeder. Mail ve mailx komutları gönderilen mesajlar , karşı kullanıcılar tarafından anında görülemez. Karşı kullanıcı bu komutkarı kullanırsa mesajı görebilir. Belirli bir kullanıcıya mesaj iletildiğinde anında görüntülenmesi isteniyorsa “write kullanıcı terminal tanımı” biçiminde tanımlı komutu kullanmak gerekir. Kullanıcı herzaman karşı tarafa mesaj iletemeyebilir. ”mesg n” komutunu kullanan kullanıcı kendine mail gelmesini engelleyebilir.

 

Kabuk Programları

Unixde komutlardan oluşan yordamlar hazirlamak olasidir. Bu sayede unix komut yorumlayicisi ile kabuk programlari yazilabilir. Iki tür kabuk vardir;bourne ve c . Bourne kabugunda çalişirken c kabuguna geçmek için “csh” komutu kullanilir. Unix kabugunda degişken atnimi atama yoluyla yapilir. (degişken=dizgi)Unix komut kabul işareti $ idi, bunu degiştirmek için “PS1=karakter” yazilabilir. Terminal tipini degiştirmek için term komutu kullanilabilir. Mevcut terminali vt100 yaomak için “term vt100””export term” biçiminde tanim yapabiliriz. kullanici tanimini görmek için echo $user yazabiliriz. Eger ismi degiştirmek istiyorsak “USER=isim””export user” yazmak gerekir.


Kabuk programları programlama dillerine benzer. Okuma , yazma, kontrol ve döngü işlemlerini yapabilecek komutlara sahiptir. Kabuk programlarını vi editöründe yapabiliriz. Çalıştırmak istendiğinde “sh kabuk programı [parametreler]” yazmak yeterlidir. Kabuk programlarında kullanılan bazı özel komutlar şunlardır. ”exec” kabuk programları içinde yeni bir işlem yaratmaksızın komut çalıştırabilmesine olanak sağlar. ”newgrp” grup tanımın değiştirmek için “newgrp [-] [grup] yazmak yeterlidir. ”set” çevre değişkenlerini topluca görüntülemek için kullanılır. Mevcut tüm çevresel değişkenleri yok etmek amacıyla “unset” kullanılır.

 

Kabuk programlarında kullanılan for, until, while gibi döngülerden kurtulmak için “break” komutu kullanılır. Belirtilen ifadeleri görüntülemek içim “echo” kullanılır (echo “bugünün tarihi c” Date)Kabuk programlarında yer alan değişkenlere klavyeden bilgi atanmasını sağlamak için read komutu kullanılır.


Bir ifadenin mantıksal değerinin alacağı durumlara göre döngü komutlarını kontrol için “test [seçenek] komutu kullanılır. ”-r dosya” belirtilen dosya mevcut ise ve kullanıcı tarafından okunabilir durumda ise doğru(-w ve -x yazma ve çalıştırma için), ”-s dosya” dosya mevcut ve içi dolu ise doğru, ”-d dosya” dosya bir dizin ise doğru seçenekleri kullanılır. Kabuk programını n numaralı işlemin kesilmesine kadar bekletmek için “wait n” kullanılır.


Kabuk programları içindeki komutları belirli koşullara bağlamak için if komutu kullanılır. Kullanımı

if koşul
then komut
else komut
fi

biçimindedir. Bir liste içinde yeralan değerlerin herbiri için, belirlenen komutları ardarda çalıştırmak için for komutu kullanılır. Kullanımı

for değişken
in liste
do
komutlar
done
biçimindedir. While komutlar
do
komutlar
done biçiminde tanımlı döngüden de faydalanbiliriz. örneğin
while test -d *
do
ls -al *
done bir dizine rastlayıncaya kadar tüm dosyaları listeler. Until komutu tanımı da while komutuyla aynıdır. Until komutunda döngüye son verme işlemi bir koşula bağlanır.

 

Ağ Sistemi

Unix sistemleri birbirine bağlamak yakın sistemlerde ethernet yardımıyla doğrudan kabloyla uzak sistemlerde telefon hatları ve modem yardımıyla olmaktadır. Ana sistemin ismini öğrenmek için “uuname “ komutu kullanılır. Dosyaların karşı sistemlere kopyalanması “uucp” komtuyla gerçekleşmektedir. Kullanımı “uucp[seçenek] kaynak dosyalar hedef dosyalar” biçimindedir. Hedef dosyalar sistem adı! Yol tanımı veya sistem adı! Kullanıcı adı dol tanımı şeklindedir. Uucp komutuyla kullanılan seçenekler “-d” kopyalama işlemi esnasında tüm dizinleri yaratır. ”-ş” ara dizinlerin yaratılamasına izin vermez. ”-c” kopyalama esnasında spool dizinine atmadan kopyalar, ”-n user “karşı sistem üzerindeki kullanıcıya bilgi verir.

 

Uucp komutu sonucu yapılan işlemler hakkında usr/spool/uucp/LOGFILE dosyası içine bilgiler kaydedilir. Bu bilgilere ulaşmak için uulog komutu kullanılır. Uucp komutu ile benzer işlemleri yapmak ve özellikle herkesin kullanabileceği dosyaları kopyalamak üzere uuto komutu kullanılır. Uuto komutuyla dosyalar karşı sistemin public dizinine gönderilir. dosyayı public dizininden almak için uupick komutu kullanılır. bu komut şu şekilde kullanılır. ”uupick -s sistem”. Bu komutu kullandıktan sonra “from sistem adı:dosya adı dizin adı” biçiminde mesaj görüntülenir. Komut kullanıcıdan bir yanıt bekler. Şu yanıtlardan biri verilebilir. ”return” sonraki girişe devam et, ”d” girişi iptal etmek amacıyla, ”mdizin” girilen dosyayı belirtilen dizine taşır, ”p” dosya içeriğinin görüntülenmesini sağlar, ”q” işlemi sona erdirmek için, ”*”komutların özetini gösterir.


“Cu” komutu , ana sistemdeki bir kullanıcıyı karşı sistemin kullanıcısı haline getirir. ”cu [seçenek]telefon no|sistem adı” şeklinde tanımlı komut çalıştığında karşı sistemin bağlantı ismi ve parolası yazılarak sisteme girilebilir. Kullanılan seçenekler “-s hız” bilgi iletişim hızı tanımlanır, ”-d” komut mesajlarının ekranda görüntülenmesini sağlar, ”-m” modem kontrolüne sahip hattı direkt hat olarak düzenler. Cu komutuyla karşı sisteme bağlantı yapıldığında kullanılan komutlar ~işareti ile başlamak zorundadır. ”~. ” cu komutuyla başlayan bağlantı işlemini sona erdirmek için, karşı sisteme bağlandıktan sonra ana sistemde bağlantıyı kesmeden birtakım işlemlerin yapılması için “~!” komuu kullanılır. Komutun kullanımı” ~! komut” biçimindedir. Ana sistemde çalıştırılan komutların karşı sisteme sonuçlarının aktarılması için “~$komut” kullanılır. Ana sistemdeki dosyayı karşı sisteme kopyalamak için “~%put” , karşı sistemdeki dosyayı ana sisteme kopyalamak için “~%take” komutu kullanılır.

 

Sistem Yönetimi

Kök dışında yeni dosya sisteminin yaratılabilmesi için “/etc/mkfs cihaz blok i düğümleri” şeklinde tanımlı komutu yazmalıyız. Örneğin bir disk birimin simgeleyen /dev/ds005 cihazı üzerinde 4000 bloğa sahip dosya sistemi yaratmak için”mkfs /dev/ds005 4000” yazmak yeterlidir. Yaratılan dosya sistemi kullanıma hazır değildir . Bu sistemin kullanılması için unix sisteme bağlanması gerekmektedir. BU işlem”/etc/mount dosya sistemi dizin adı” şeklinde kullanılmaktadır.


Bir dosya sistemi unix’e bağlandıktan sonra istenirse bunun tersi de yapılabilir. ”/etc/umount dosya sistemi” şeklinde tanımlı bu komutu kullanılır. Bir dosya sistemininiçeriğinin görüntülenmesi için”/etc/ff “komutu kullanılır. Bukomutla beraber bazı seçenekler kullanılabilir. ”-l” dosya sistemi içinde yeralan tüm dosya isimlerini görüntülemek için, ”-s” yol tanımı ardından dosyanın boyutunu bayt cinsinden öğrenmek için , ”-u” dosya sahiplerinin öğrenilmesi için, ”-m n” son n gün içinde değişikliğe uğrayan dosyaların belirlenmesi için kullanılır.


Dosya sistemini etiketlemek için “/etc/labelit dosya sistemi etiket bölümü -n “komutu kullanılır.
Bir dosyanın i düğümü biliniyorsa dosya adını öğrenmek için “/etc/ncheck i düğüm dosya sistemi” komutu kullanılır. Dosya sisteminin denetlenmesi ve bozulamaları etkileşimli olarak yapılabilmesi için “fsck” komutu kullanılır. Bu komutla beraber “-D” dizinlerdeki kötü blokları belirlemek için kullanılır.


Sistemin açılış düğmesine basıldıktan sonra init işlemi başlar. Bu işlem açılış esnasında izlenecek adımları /etc/inittab dosyasından okur. Sistem çok kullanıcılı durumda iken init komutu kullanmak suretiyle tek kullanıcılı duruma geçmek için init s kullanılır. Sistem açıldıktan sonra çok kullanıcılı duruma geçmesi için /etc/rc dosyasını bulup komutlarını çalıştırmaktadır. etc/rc dosyası içinde cron işlemi denen program belirli zamanlarda istenilen komutların çalıştırılmasını sağlar. Cron işlemi her bir dakikada /usr/lib/crontab dosyasını okuyarak tanımlanmış işlemleri yerine getirir. Terminal, yazıcı modemin kullanılabilir hale gelmesi için etc/inittab dosyasında etc/getty programının olması gerekir


Kullanımı /etc/getty seçenekler biçimindedir. seçenekler hat, hızı, tipi, hat protokolü, ”-t” sistemin ne kadar süre bağlantılı olacağını belirtir.

Bir disk üzerideki boş alanlarin ögrenilmesi için df komutundan yaralanilabilir. Komutun kullanimi df -t dosya sistemi biçiminde olursa her dosyalama sisteminin boş alanlar yanisira toplam alani, i dügümleri de görüntülenir. df -f dosya sistemi biçiminde kullnilirsa dosya sisteminin boş alanini toplayarak verir. Diskin kullanimi hakkinda özet bilgiler alabilmek için du komutu kullanilir. Böylece aşiri büyüyen dosyalar ve dizinler belirlenir. komutun kullanimi “du seçenekler ismler”. -a” seçenegi kullanilirsa herbir dosya için disk kullanim miktarlari listelenir. ”-s” sadece genel toplami gösterir.


Sistemde kimlerin çalıştığını öğrenmek için who -u komutu kullanılır. Sistemde kimin olduğu ve ne yaptığı öğrenilmek isteniyorsa whodo komutu kullanılır. Belli bir dosyanın kim tarafından kullanıldığı ve işlem numarası listelemek için etc/fuser -u dosyalar komutu kullanılır. Sistem yöneticisi isterse sistemde yapılan işleri tek tek durdurabileceği gibi hepsini aynı anda /etc/killall komutuyla öldürebilir.


Dosyaları yedeklemek için tar komutu kullanılabilir. komutla kullanılan seçenekler :”-r” belirtilen dosyalar teybin sonuna yazılır, ”-x” tanımlanan dosyaların teypden geri yüklenmesi için, ”-f cihaz” arşivlemenin teyp dışında nereye yapılacağını belilemek için kullanılır. Yeni bir arşiv yaratılması için “-c” seçeneği kullanılır. Yazıcının sisteme tanıtılması için /usr/lib/lpladmin -d yazici komutu kullanılır.

 

Vi Editörü

Unix işletim sisteminde metin dosyalari oluşturmak için kullanilan editör programlarindan biri vi editörüdür. Vi programi, çeşitli işlemleri yapmaya yönelik komut kullanma olanagi saglar. abu komutlarin önemlileri şunlardir.

ZZ dosyanın yazılması suretiyle vi’den çıkış
:w dosyanın yazılmasını sağlar
:w! Mevcut dosyanın üzerine yazılmasını sağlar
:q vi’den çıkış
:q! Değişiklikleri gözardı ederek vi’den çıkış

UNİX KOMUTLARINA ERİŞİM

:sh vi içinden unix komut yorumlayıcısına ulaşım
:! Komut Unix komutlarını çalıştırmak için

EKRANDAKİ GÖRÜNTÜNÜN HAREKETİ

Ctrl f bir sayfa ileri
Ctrl b bir sayfa geri
Ctrl d yarım sayfa yukarı
Ctrl u yarım sayfa aşağı

ARAMA İŞLEMİ

/ kalıp kalıbın ileri doğru aranması
? kalıp kalıbın geri doğru aranması
n ileri doğru aramanın tekrarlanması
N geri doğru aramanın tekrarlanması

İMLECİN EKRAN ÜZERİNDEKİ HAREKETİ

“h” sola hareket
“l” sağa hareket
“j” aşagi hareket
“k “ yukarı hareket
“G” son satıra hareket

BELİRLİ SATIRLARIN BULUNMASI

“H” birinci satır
“L” son satır
+n ileri doğru n. satıra hareket
-n geri doğru n. satıra hareket

 

KARAKTER VE SATIR EKLEME, SİLME, DEĞİŞTİRME

“a” satırın sonundan itibaren bilgi girişi
“A” satırın sonuna bilgi girişi
“i” iki karakter arasına bilgi girişi
“dw” bir kelimenin silinmesi
“dd” bir satırın silinmesi
“x” bir karakter silinmesi
“o” imlecin bulunduğu satır ile sonraki satır arasına boş satır ekler
“O” imlecin bulunduğu satır ile önceki satır arasına boş satır ekler
“r” imlecin üzerinde bulunduğu karakteri değiştirmek için
“cw” bir kelimenin değiştirilmesi için
“C” bir satırın değiştirilmesi için
“yy” bir satırı yakalar
“p” yakalanan satırın yazılmasını sağlar.

 

UNIX işletim sistemi bir ağ işletim sistemidir. Birden çok bilgisayar aynı anda bu işletim sistemini kaynaklarını paylaşmak için kullanabilir. UNIX işletim sistemi kullanan herkesin özel bir kullanıcı adı Username yada Login vardır. Kullanıcı adı account olarak da anılır. Çok sayıda kişi de bir grup adı olarak bir kullanıcı adını kullanabilir. Kullanıcılardan biri Süper-Kullanıcı, Süper-User yada Root olarak adlandırılır. UNIX'de dikkat etmeniz gereken en önemli husus tüm komutların küçük harfle yazıldığıdır. Yani küçük harf - büyük harf ayrımı vardır. Oysa DOS işletim sisteminde böyle bir ayrım söz konusu değildir.

 

UNIX de Username yanında kullanıcıların şifresi, Password , vardır. UNIX başladığında sizden kullanıcı adı ve şifre isteyecektir. Örneğin Linux Server'a girmek için
server login: serater
Password: ********

Unix Sistem Promptu (Komut istemi işareti, DOS daki >)
Unix sistem promtu $ işaretidir. Bu işaret sistemin kullanıcıdan komut beklediğini gösterir. Unix promtu sadece $ değil bazen de %, # ... olabilir.

Komut Parametreleri
Unix'de bir komutun genel ifadesi

komut [seçim][ifade][dosya_adı]

şeklindedir. Hepside seçimliktir.

seçim : Komuta ait parametrelerden biridir. Seçim - işareti ile yapılır. ($ls -a gibi)
ifade : komuta girdi olarak kullanılacak bir karakter dizisini ifade eder.
dosya_adı : En fazla 14 karakter olabilir. İlgili komutun üzerinde işlem yapacağı dosya.

 

Komutlar

Listeleme

ls
Mevcut dosyaları ve dizinleri listelemek için kullanılır.

$ls
C++/ dead.letter ftp/ mail/ welcome.txt xit
ddddddddd fortran/ gubim/ nsmail/ www/
$

Burada yanında / ile görünen yazılar dizindir.
Dosyaları ve dizinleri daha ayrıntılı görmek için ls ile -l parametresi de kullanılmalıdır.

$ ls -l
total 44
drwxr-xr-x 2 btturk users 4096 Dec 30 1999 C++/
-rw-r--r-- 1 btturk users 1981 Apr 4 20:46 ddddddddd
-rw------- 1 btturk users 316 Dec 30 1999 dead.letter
drwxr-xr-x 2 btturk users 4096 May 24 03:06 fortran/
drwxr-xr-x 2 btturk users 4096 May 20 21:53 ftp/
drwxr-xr-x 2 btturk users 4096 Oct 8 1999 gubim/
drwx------ 2 btturk users 4096 Jun 2 18:50 mail/
drwx------ 2 btturk users 4096 Jul 12 1999 nsmail/
-rw-r----- 1 btturk users 729 Jul 12 1999 welcome.txt
drwxr-xr-x 2 btturk users 4096 May 24 20:42 www/
-rw-r--r-- 1 btturk users 1981 Apr 4 20:46 xit
$

 

Parametreler
-d yalnız dizinler
-g grup adları
-l uzun liste (tüm özellikleriyle)
-r dosya adına göre
|more sayfa sayfa listeleme

Dosya ve Dizin İzinleri
Unix bir Ağ İşletim Sistemidir. Eğer bir kullanıcı izin verirse bilgisayarında bulunan herhangi bir dosyayı herkes paylaşabilir. Unix işletim sisteminde tüm dosyalar ve dizinler üç tür erişim hakkına sahiptir. Bunlar;

read (okuma), write (yazma), execute (çalıştırma) izinleri.

Genel olarak bir dosyanın erişim haklarının yapısı

rwx|rwx|rwx

Sahip Grup Topluluk
kullanıcı
(user) (group) (other)

şeklindedir. Örneğin

r--r--r--
Bu özellikleri taşıyan bir dosya salt okunurdur. Çünkü birinci üçlü grup için sadece r (read) okuma izni verilmiştir. İkinci üçlü grupta kullanıcının dahil olduğu çalışma gurubu için izin yine okuma izni, son üçlü grupta topluluk için de okuma izni vardır.

rwxr----


Bu dosya için
sahip kullanıcı : okuma, yazma, çalıştırma iznine sahiptir.
Grup : sadece okuma iznine sahiptir.
Topluluk : hiçbir hakka sahip değildir.

Bu izinler kullanıcı tarafından belirlenir. Kullanıcı kendi bilgisayarında bulunan istediği dosyanın erişim hakkını istediği gibi belirleyebilir.

Erişim İzinin Değiştirilmesi
chmod (change mode) komutu dosya veya dizinlerin izin biçimini belirlemek için kullanılır. Bu komut iki şekilde kullanılır.

a) 2lik sisteme göre
Bir dosya için r,w,x harflerinin olduğu konuma 1 veya 0 yazılarak yapılan hesaba göre erişim hakkı belirlenebilir.
Örneğin xyz.txt dosyası salt okunur bir dosya olsun.

r-- r-- r-- Dosyanın eski hali (salt okunur)

rw- r-- r-- Yeni hali (Kullanıcıya yazma izni verilmek isteniyor)
110 100 100

Yeni dosyanın erişim hakları
Kullanıcı : okuma, yazma
Grup : sadece okuma
Topluluk : sadece okuma

iznine verilmek isteniyor. İzinleri değiştirmek için

1. r,w,x gördüğümüz yere 1, - gördüğümüz yere 0 yazılır.
2. Elde edilen 1 ve 0 lar bir araya getirilir.
3. 110100100 sayısının 10 luk tabandaki karşılığı bulunur. (110100100)2 = 644
4. $chmod 644 xyz.txt işlemi yapılır.

Bu adımlardan sonra dosya istenen özelliği kazanmış olur.

rw------- dosyası için gruba okuma ve çalıştırma ve topluluğa sadece çalıştırma izni vermek için
?
rw------- rw-r-xr-- } $chmod 654 xyz.txt

 

b) Simgesel Yöntem
Bu yöntemde simgesel biçim belirtilir. Bunun aşağıdaki kısaltmalar kullanılır.

u sahip kullanıcı izni(user)
g grup izni (group)
o topluluk izni(other)
a kullanıcı, Grup ve Topluluk izni
= izni tümüyle yerleştirir
+ izni ekler
- izni kaldırır

Örneğin abc.gif dosyasını özellikleri şöyle olsun
r-------
Bu dosyaya
rw-r--r-
özelliği kazandırmak için
$chmod a=r,u+w abc.gif

işlemini yapmak yeterlidir.
a=r : tüm kullanıcılara okuma izni
u+w : sahip kullanıcıya özel yazma izni

Dizin İşlemleri

cd
DOS da olduğu gibi bir dizin yukarı/aşağı geçmek için kullanılır.

$ ls -l
total 44
drwxr-xr-x 2 btturk users 4096 Dec 30 1999 C++/
-rw-r--r-- 1 btturk users 1981 Apr 4 20:46 ddddddddd
-rw------- 1 btturk users 316 Dec 30 1999 dead.letter
drwxr-xr-x 2 btturk users 4096 May 24 03:06 fortran/
drwxr-xr-x 2 btturk users 4096 May 20 21:53 ftp/
drwxr-xr-x 2 btturk users 4096 Oct 8 1999 gubim/
drwx------ 2 btturk users 4096 Jun 2 18:50 mail/
drwx------ 2 btturk users 4096 Jul 12 1999 nsmail/
-rw-r----- 1 btturk users 729 Jul 12 1999 welcome.txt
drwxr-xr-x 2 btturk users 4096 May 24 20:42 www/
-rw-r--r-- 1 btturk users 1981 Apr 4 20:46 xit.gif
$

$cd fortran


$

işleminin sonucunda fortran dizinine geçilir. Bir dizin yukarı çıkmak için cd .. kullanılır.

pwd
O an için hangi dizinde olduğumuzu gösterir.

$cd gubim
$pwd
/home/btturk/gubim
$

mkdir dizin_adı
Yeni bir dizin oluşturmak için kullanılır.

$mkdir loft loft adlı bir dizin oluşturma
$mkdir per ogr std per,ogr ve std adlı üç dizin birden oluşturma

rmdir dizin_adı
İçi boş bir dizini silmek için kullanılır.

$rmdir loft

Bir dizini içindeki dosyalarla birlikte silmek için
$rm -r gubim

Dosya İşlemleri

cp [hedef][kaynak]
Kaynaktaki bir dosyayı hedefe kopyalar.

$cp dead.letter fortran/

rm dosya_adı
mevcut bir dosyayı silmek için kullanılır.

$rm dead.letter

mv [kaynak][hedef]
Kaynaktaki bir dosyayı hedefe taşır.

welcome.txt dosyasını C++ dizinine taşımak için
$mv welcome.txt C++/

xit.gif dosyasının ismini gen.gif olarak değiştirmek için
$mv xit.gif gen.gif

gen.gif dosyasını gubim dizinine taz.gif olarak taşımak için
$mv gen.gif gubim/taz.gif

Giriş ve Çıkışı Yönlendirme (> ve >>)
Bir UNIX komutu çalıştırıldığında, komutun oluşturduğu sonuçlar ekranda görüntülenir. Yani standart giriş-çıkış birimi olarak ekran kabul edilir. Kullanıcı isterse giriş veya çıkışın yönünü değiştirebilir. Eğer bir komutun oluşturduğu sonuçları ekran yerine dosya içine yazdırılmak istenirse,

komut > dosya_adı (dosyanın içeriğini silerek)
komut >> dosya_adı (dosyanın sonuna ekleyerek)

$ls > sakla.txt sakla dosyasının içeriği silindi ve ls nin etkisi dosyanın içine yazıldı.
$ls >> sakla.txt sakla dosyasının içerine dokunmadan dosyanın sonuna ls nin etkisini
eklendi.

 

Dosya Oluşturma ve Görüntüleme

$ls
fortran/ mail/ project/ www/ welcome.txt
$

edit dosya_adı
Yeni bir dosya oluşturmak veya eğer dosya mevcutsa dosyada düzenle yapmak için kullanılır.

new.txt adlı bir dosya açmak için

$edit new.txt

[ UW PICO(tm) 3.6 File:new.txt Modified ]

Merhaba!
Bu ilk denemedir.

^G Get Help ^O WriteOut ^R Read File ^Y Prev Pg ^K Cut Text ^C Cur Pos
^X Exit ^J Justify ^W Where is ^V Next Pg ^U UnCut Text^T To Spell

cat
Dosyanın içeriğini görüntüler. DOS daki type komutu gibi

abc.f dosyasının içeriğini görüntülemek için
$cat abc.f

abc.f dosyasının içeriğini sayfa sayfa görüntülemek için
$pg abc.f

yeni.txt dosyasını oluşturmak için
$cat > yeni.txt

Ekrana Mesaj Yazma

echo mesaj

$echo Merhaba Dünya...

Eğer mesaj ekranın bir satırına sığmıyorsa > işareti kullanılarak alt satırdan devam edilebilir.

$echo UNIX İşletim Sistemi'nin en belirgin özelliklerinden birisi, C
>programlama dili ile yazılmış olmasıdır.

* ve ?
DOS da olduğu gibi * tüm dosyalar ? tek bir karakter için kullanılır.

$ls
dosya1 per1 perpg01 perdosya dosya2 per2 per3
$

Durumuna göre aşağıdaki işlemleri inceleyiniz.
$ls per?
per1 per2 per3

$ls per*
per1 per2 per3 perpg01 perdosya

Geri Planda Komut Çalıştırma
Bir komutu geri planda çalıştırmak olasıdır. Bu sayede komut yorumlayıcısı komutun tamamlanmasını beklemez. İstenen bir komutu geri planda çalıştırmak için komutun sonuna & işareti eklenmelidir. Komut derleyicisi işlemin gerçekleştiğine dair bir rakamı ekrana getirecektir.

$ls C++/bin &
221
$

 

Tarih
date
Sistemin tarihini öğrenmek için kullanılır.

$date

Grupta Bulunan Kullanıcıları Görüntüleme

$who

Arka arkaya birden fazla komut aynı satırdan çalıştırmak için ; işareti kullanılır.

$ls;date

Komut Yorumlayıcısının Bekletilmesi

sleep saniye_olarak_zaman
Komut derleyicisini verilen süre kadar işlem dışı bırakır.

Komut derleyicisinin 20 saniye bekletilmesi için
$sleep 20

5 saniye sonra tarihin görüntülenmesi için
$sleep 5;date

Bellirli Bir Zamanda Komut Çalıştırma

at zaman
Klavyeden girilen bir UNIX komutunun hemen değilde belli bir süre sonra çalışması için kullanılır.

Bu gün saat 10:00 da rm fert.doc işleminin gerçekleştirilmesi için (işlem bitinde ^x yada ^d yapın)
$at 10:00
rm fert.doc
job 2564.a at Fri May 12 10:00:00 2000
^x yada ^d
$

Yapılacak olan tüm işleri listelemek için
$at -l
job 1254.a Sat Feb 15 11:30:00 2002
job 5465.a Wed Dec 4 22:00:00 2001
job 6548.a Mon Dec 5 21:00:00 2001
$

1. işlemi iptal etmek için
$at -r 1254.a

Saat 13:40 da randevu olduğuna dair bir mesaj
$at 13:40
echo saat 13:40 Toplantıya geç kalma !
^x yada ^d

 

Bir Dosyayı Birkaç Parçaya Bölme
split
UNIX işletim sistemi altında çalışan bir dosya birkaç kısma parçaya ayırmak için kullanılır.

$cat abc.txt
1111
2222
3333
4444
5555
$

Bu dosyayı üçe bölmek için
$split -3 abc.txt

Üçe bölünen bu dosyanın bölünmüş haldeki dosyaları

xaa.txt içeriği 1111,2222
<![if !vml<![endif]>
<![if !vml<![endif]><![if !vml<![endif]>abc.txt xab.txt içeriği 3333,4444

xac.txt içeriği 5555

Dosyaların karakter/Kelime/Satır Sayısının Belirleme

wc dosya_adı
Bir dosyanın içeriğinde bulunan karakter,kelime,satır sayısını verir.

$wc acb.f
22 79 209 abc.f

Parametreler
-l dosyadaki satır sayısını verir
-w dosyadaki kelime sayısını verir
-c dosyadaki karakter sayısını verir

 

  • Ana Sayfaya Dön





  • Bu sayfa hakkında yorum ekle:
    İsminiz:
    E-mail adresiniz:
    Mesajın:

    Bugün 2 ziyaretçi (39 klik) kişi burdaydı!
     
       
    Facebook beğen  
       
    Reklam  
       
     
     


    PROGRAM ARA
    PROGRAM ARA

     
     
     

    SiteEkle.Com.Tr


     
     
     
    Üye Girişi

     
     
     
  • windows live messenger çalışmayı durdurdu uyarısı
  • laptop batarya ömrü nasıl uzatılır
  • soru kablosuz internet çalışmıyor
  • kullanıcı hesabı denetimini kapatmak
  • ana sayfam değişti neyapmalıyım
  • dosya uzantılarını çalıştıracak programlar
  • windows gezgini çalışmayı durdurdu
  • bilgisayar geç açılıyor
  • rar uzantılı dosyalar nasıl açılır
  • windows kısayol tuşları
  • ms-dos komutları-1-
  • ms-dos komutları-2-
  • ms-dos komutları-3-
  • ekran görüntüsü nasıl alınır kaydedilir
  • veri yürütme engellemesi
  • virüs nedir nasıl bulaşır
  • java nedir ne işe yarar
  • anakart pilini değiştirmek
  • port nedir
  • tcp ıp kodları
  • ethernet kartı nedir
  • ftp server kurulumu
  • işlemci kullanımı
  • Google AdSense Nedir
  • E-İMZA Nedir
  • JavaScript Nedir
  • Arama Motoru Nedir
  • XML Nedir
  • Java Nedir
  • World Wide Web (WWW)Nedir
  • ICQ Nedir
  • MMS Nedir
  • Splitter Nedir
  • ISDN Nedir
  • CGI Nedir
  • Alan Adı Nedir
  • Bookmark Nedir
  • DSL İle ADSL Nedir Farkları Nelerdir
  • Java Özellikleri Ve Avantajları Nedir
  • IRC & CHAT Nedir
  • E-Posta Nedir
  • ADSL Nasıl Çalışır
  • SMS Nedir
  • Wireless Network Nedir
  • CRM Nedir
  • ERP-MRP-II İlişkisi
  • ERP -E-Business İlişkisi
  • ERP Ve KOBİler
  • Ekran Kartı Nedir

  • isim
     
    => Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=

    Zirve100 Toplist
    http://ozgurcebilgiedin.tr.gg/: